Online ● stronazdrowia.pl ● 08.06.2026, 18:30
Niszczący wpływ promieni UV na nasze oczy. Lista chorób jest długa
Każdy lubi czuć na twarzy ciepło słońca, ale zawsze musimy pamiętać, że promienie słoneczne w nadmiarze mogą powodować wiele poważnych dolegliwości i schorzeń. Dotyczy to nie tylko skóry, ale też oczu, które mogą zostać uszkodzone już po nawet dość krótkim czasie ekspozycji na słońce. Wszystko przez zgubne promienie UV, na które nasze oczy – w wyniku wielogodzinnego wpatrywania się w ekrany emitujące niebieskie światło – staja się coraz bardziej wrażliwe.
– Gdy oczy narażone są na spore dawki promieniowania UV, w stosunkowo krótkim czasie kilku godzin może dojść do fotokeratozy, czyli bolesnego oparzenia rogówki, a więc stanu zapalnego, objawiającego się bólem, zaczerwienieniem, łzawieniem czy uczuciem piasku pod powiekami, co ze zrozumiałych względów utrudnia widzenie. To problem przejściowy, natomiast długofalowe skutki są poważniejsze – mówi dr n. med. Iwona Filipecka, okulistka z Centrum Okulistyki i Optometrii Okulus Plus w Katowicach. – Ultrafiolet przyśpiesza mętnienie soczewki oka, czyli sprzyja powstawaniu zaćmy, co więcej promienie UVA docierają także do plamki żółtej, predysponując do zwyrodnienia związanego z wiekiem, czyli AMD.
W Polsce status przedstawicieli Narodu mają:
Prezydent i Prezes Rady MinistrówWszyscy wybrani na stanowiska publiczne w powszechnych i bezpośrednich elekcjachPosłowie i senatorowiePosłowie, senatorowie, radni, posłowie do Parlamentu Europejskiego
Inne fatalne skutki promieniowania UV to m.in.:
- Skrzydlik (spojówka wrastająca na rogówkę oka)
- Nowotwory oczu (np. czerniak oka)
Słońce szkodzi oczom nie tylko latem
Najwięcej promieniowania wchłaniają oczy dzieci, dlatego szczególnie trzeba o nie zadbać na rodzinnych wakacjach – i nie tylko wakacjach. Dbanie i oczy to obowiązek całoroczny, niezależny od pory roku.
– Wciąż bardzo często spotykamy się z przekonaniem, że oczy wymagają ochrony wyłącznie podczas intensywnego, letniego słońca. Nic bardziej mylnego! – ostrzega Sylwia Kijewska, optometrystka, ekspertka Hoya Lens Poland. – Promieniowanie UV oddziałuje na wzrok przez cały rok, podczas codziennych aktywności na zewnątrz, kiedy często nie odczuwamy bezpośrednio intensywności światła. Zrozumienie tego, że ochrona oczu powinna być elementem codziennej profilaktyki, nadal pozostaje niewystarczające.
Aż ok. 80 proc. promieni UV przenika przez chmury. Promieniowanie dostaje się też do naszych oczu przez odbicia: latem słońce często odbija się np. od wody, a zimą od śniegu.
Na co zwrócić uwagę, wybierając okulary przeciwsłoneczne?
Jest wiele skutecznych sposobów ochrony oczu dzieci i dorosłych przed promieniowaniem UV. Najprostszym są okulary przeciwsłoneczne, ale wcale nie tak łatwo wybrać odpowiednie. Eksperci mają kilka wskazówek.
Pilnuj filtra UV
Według badania Kodano Optyk, aż 60 proc. klientów przy wyborze okularów przeciwsłonecznych kieruje się przede wszystkim tym, jak wygląda oprawka. Tymczasem należy zwrócić uwagę przede wszystkim na ich parametry zdrowotne: ochronę przed UV i polaryzację.
– Filtr UV odpowiada za blokowanie niewidzialnego promieniowania, z kolei powłoka polaryzacyjna eliminuje uciążliwe odblaski światła odbitego od płaskich powierzchni, takich jak mokry asfalt czy tafla wody. Dobre okulary muszą łączyć obie te technologie – tłumaczy Jakub Czarachowicz, optometrysta Kodano Optyk.
Polaryzacja bez filtra UV szkodzi oczom, bo zapewnia wprawdzie komfort, ale poprzez rozszerzoną źrenicę do oka dostanie się więcej szkodliwego promieniowania. Paradoksalnie więc okulary przeciwsłoneczne bez filtra UV powodują więcej szkód dla oka, niż zupełny brak okularów ochronnych.
– Ważne, by zwrócić uwagę na obecność filtra UV z oznaczeniem UV400, czyli blokującego całe pasmo promieniowania UVA i UVB – radzi mgr Martyna Sulska, optometrystka z Okulus Plus. – To mogą być nawet zupełnie przejrzyste soczewki okularowe, ale z warstwą blokującą UV, więc nie kolor i stopień przyciemnienia są tu decydującymi parametrami
Polaryzacja też jest ważna
Filtr UV bez polaryzacji też nie jest dobry, bo wprawdzie ochroni oko przed promieniowaniem, ale nie zapewnia ochrony przed odblaskami. Dla dodatkowej ochrony przed odblaskami możesz też wybrać okulary przeciwsłoneczne z większymi soczewkami lub częściowo zabudowaną oprawą.
Nie nabierz się na chiński certyfikat
Dobre okulary przeciwsłoneczne powinny mieć certyfikat CE (Conformité Européenne), świadczący o tym, że spełniają europejskie normy jakości. Logo certyfikatu CE łatwo jednak pomylić z innymi logiem, też CE, oznaczającym jednak „China Export”. Wielu producentów z Azji próbuje zmylić klientów, wykorzystując podobieństwo obu logo.
Jak odróżnić certyfikat CE od China Export? W przypadku certyfikatu CE między literami jest większy odstęp, a środkowa kreska w „E” jest wyraźnie krótsza.
By uniknąć wpadki, najlepiej kupować okulary w profesjonalnym salonie. Ceny zaczynają się od ok. 100 zł.
Nosisz okulary korekcyjne? Są też opcje dla ciebie
Osoby, które noszą okulary korekcyjne na co dzień, też mają kilka opcji ochrony oczu przed promieniami UV.
- Jeśli już masz okulary korekcyjne, zamiast zwykłych okularów przeciwsłonecznych możesz sprawić sobie tzw. clip-on, czyli nasadkę do przytwierdzania na soczewki korekcyjne. W ten sposób zyskasz ochronę przed promieniowaniem UV bez rezygnacji z korekty wzroku.
- Jeśli dopiero zamierzasz sprawić sobie okulary korekcyjne, pomyśl o specjalnych soczewkach fotochromowych.
– Soczewki fotochromowe reagują na promieniowanie UV i dostosowują stopień przyciemnienia do natężenia światła. Dzięki temu mogą wspierać komfort widzenia zarówno na zewnątrz, jak i wewnątrz pomieszczeń, bez konieczności zmieniania okularów w ciągu dnia – tłumaczy Sylwia Kijewska.
Co z soczewkami kontaktowymi?
Soczewki kontaktowe najczęściej mają wbudowaną ochronę przed UV, ale siła rzeczy chronią oko tylko pod powierzchnią samych soczewek. Spojówka i powieka pozostają odsłonięte.
– Ponadto zazwyczaj przez filtr blokowane jest maksymalnie 80–90 proc. promieniowania, a to znaczy, że użytkownicy soczewek kontaktowych powinni także zakładać odpowiednie okulary przeciwsłoneczne – zaleca Martyna Sulska.
Krople do oczu chroniące przed UV – czy to w ogóle działa?
Od pewnego czasu na rynku są też dostępne krople do oczu, które mają chronić przed UV. Jednak eksperci nie są przekonani:
– Krople do oczu nie zadziałają jak krem z SPF i nie stworzą fizycznej bariery dla promieniowania UV. Mogą natomiast łagodzić jego skutki, a więc nawilżać, zmniejszać podrażnienie i wspierać mechanizmy obronne komórek, głównie za sprawą przeciwutleniaczy w postaci witamin. Będzie to jednak działanie krótkotrwałe, ponieważ oko cały czas nawilżają łzy i szybko wypłuczą substancje aktywne – mówi dr Iwona Filipecka. – Krople powinny być więc traktowane wyłącznie jako wspomagające i przeciwdziałające dyskomfortowi w plenerowych warunkach.
Dobre krople nawilżające do oczu powinny zawierać kwas hialuronowy, witaminy i przeciwutleniacze.
Źródła: Okulus Plus, Hoya Lens Poland, Kodano Optyk